امنیت حقوقی قراردادهای صادرات برق ایران در مواجهه با تحریم‌های اقتصادی: مطالعه موردی صادرات برق به عراق

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 کارشناسی ارشد حقوق بین الملل، واحد تهران جنوب، دانشگاه آزاد اسلامی،تهران،ایران.

2 دانشیار گروه حقوق خصوصی، دانشگاه تهران، تهران، ایران.

10.22080/jpir.2026.30872.1531

چکیده

پژوهش حاضر با تمرکز بر مفهوم «امنیت حقوقی قراردادها»، به تحلیل حقوقی قراردادهای صادرات برق ایران در مواجهه با تحریم‌های اقتصادی می‌پردازد و صادرات برق ایران به عراق را به‌عنوان مطالعه موردی بررسی می‌کند. پرسش اصلی پژوهش آن است که تحریم‌های اقتصادی چگونه بر ساختار حقوقی قراردادها، اجرای تعهدات و سازوکارهای حل‌وفصل اختلافات در قراردادهای صادرات برق ایران، به‌ویژه در روابط با عراق، تأثیر می‌گذارند. فرضیه پژوهش بر این مبنا استوار است که تحریم‌های اقتصادی با تضعیف نظام‌های پرداخت بین‌المللی، ایجاد ابهام در اجرای تعهدات قراردادی و محدودسازی دسترسی به مراجع داوری بین‌المللی، امنیت حقوقی قراردادهای صادرات برق ایران را کاهش داده‌اند. یافته‌های پژوهش با استفاده از پژوهش با استفاده از روش توصیفی–تحلیلی و نظریة مبتنی بر اصول حقوق قراردادها، نظریه حاکمیت اراده، اصل لزوم وفای به عهد و مفاهیم حقوقی قوه قاهره و فورس‌ماژور در بستر تحریم‌های اقتصادی نشان می‌دهد که تحریم‌ها، علاوه بر اختلال در سازوکارهای پرداخت و انتقال درآمدهای ارزی، موجب کاهش قابلیت اجرای مؤثر قراردادها و افزایش اختلافات حقوقی میان طرفین شده‌اند. همچنین، ابهام در شمول تحریم‌ها به‌عنوان مصداق قوه قاهره، فرآیند حل‌وفصل اختلافات را پیچیده‌تر کرده و اعتماد متقابل طرف‌های قراردادی را تضعیف نموده است. در کنار این چالش‌های حقوقی، مشکلات فنی از جمله فرسودگی شبکه‌های انتقال، تلفات انرژی و ضعف هماهنگی فنی در شبکه‌های مرزی ایران و عراق، به‌همراه ریسک‌های سیاسی منطقه‌ای، موانع مضاعفی بر سر راه توسعه پایدار صادرات برق ایجاد کرده‌اند.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

فایل ها

هم رسانی

ارجاع به این مقاله

آمار