تحولات امنیت ملی در ایران با تاکید بر روابط بین الملل و توسعه فضای مجازی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری رشته علوم ارتباطات دانشگاه آزاد واحد تهران مرکزی

2 دانشیار علوم ارتباطات دانشگاه آزاد واحد تهران مرکزی، تهران، ایران.

10.22080/jpir.2026.30615.1505

چکیده

توسعه فضای مجازی و روابط بین‌المللی به‌عنوان عوامل کلیدی در تحولات امنیت ملی، به‌ویژه در کشورهای در حال توسعه مانند ایران، اهمیتی روزافزون یافته‌اند. فضای مجازی ضمن ایجاد فرصت‌هایی برای دیپلماسی سایبری و تقویت هویت ملی، چالش‌هایی نظیر حملات سایبری و انتشار اطلاعات نادرست را به همراه دارد. این پژوهش با رویکرد آمیخته اکتشافی (کیفی-کمی) به بررسی تأثیر این عوامل بر امنیت ملی ایران پرداخته و راهبردهایی برای بهره‌برداری از فرصت‌ها و مدیریت تهدیدات ارائه می‌دهد. در فاز کیفی، داده‌ها از طریق مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته و بحث‌های گروهی متمرکز گردآوری و با روش تحلیل مضمون بررسی شدند. در فاز کمی، راهبردها با مدل QSPM اولویت‌بندی گردیدند. یافته‌ها سه مضمون اصلی را استخراج کرد: ۱) دیپلماسی سایبری و روابط بین‌المللی (با فرصت ترویج روایت ملی اما محدودشده توسط ناهماهنگی‌ها)؛ ۲) امنیت سایبری و تهدیدات نوظهور (تأکید بر فناوری‌های بومی در برابر حملات به زیرساخت‌ها)؛ ۳) تأثیرات اجتماعی و هویتی (نقش دوگانه در انسجام ملی). مدل QSPM توسعه دیپلماسی سایبری، تقویت زیرساخت‌ها و تدوین قوانین جامع را را به‌عنوان اولویت‌ها شناسایی کرد. پیشنهادات شامل تأسیس واحد دیپلماسی دیجیتال، سرمایه‌گذاری در فناوری بومی و آموزش سواد رسانه‌ای است تا امنیت ملی ایران در عصر دیجیتال تقویت شود. . . . . . . .

کلیدواژه‌ها

موضوعات

فایل ها

هم رسانی

ارجاع به این مقاله

آمار