حکمرانی جهانی داده‌های ژنومی و الگوریتمی؛ مطالعۀ تطبیقی تعهدات و ظرفیت‌های ایران و اتحادیۀ اروپا در چارچوب امنیت سایبری– زیستی

الف- فارسی

• آساد، محمدتقی. (1404). مبانی ژنتیک. تهران: جهاد دانشگاهی.
• البرزی، محمود. (1404). الگوریتم ژنتیک. تهران: صنعتی شریف.
• زهرایی، بنفشه. (1403). الگوریتم ژنتیک و بهینه­سازی مهندسی. تهران: گوتنبرگ.
• شهسواری، ناصر. (1404). برنامه‌ریزی و زمان‌بندی تولید با رویکرد الگوریتم‌های فراابتکاری. تهران: کیان.
• صنیعی، محمد. (1403). الگوریتم‌های تکاملی و محاسبات زیستی. تهران: دانش.
• طالعی، علیرضا. (1403). مقدمه‌ای بر ژنتیک بیومتری. تهران: دانشگاه تهران.
• علیمردانی، آرش. (1403). ژنتیک و جرم. تهران: مجد.
• محمدی، امیر. (1404). الگوریتم ژنتیک پزشکی. تهران: اندیشه.
• مولاپور، جاوید. (1404). پروژه‌های کاربردی هوش مصنوعی در پایتون. تهران: دیباگران.
• میرهاشمی، زهرا. (1404). فناوری ژنتیک انسانی. تهران: مجد.

ب- انگلیسی

• Altenburg, T., & Bhasin, S. (2022). Governing digitalization: Global technology regimes and innovation systems. Journal of Industrial and Corporate Change, 31(4), 987-1005.
• Doudna, J. A., & Shankar, E. (2024). Global governance for biotechnology and artificial intelligence: The need for shared regulatory frameworks. Journal of Nature, (628), 29-48. https://doi.org/10.1038/d41586-024-00922-6n, M. (2023). Contestation and Polarization in Global Governance. New York: Edward Elgar Publishing.
• Erlich, Y., & Gymrek, M. (2024). Re-identification risks in genomic data sharing and artificial intelligence. Journal of Cell Genomics, 4(2), 217-235.
• Esvelt, K. M., & Smith, J. C. (2024). Emerging biosecurity risks from generative artificial intelligence. Journal of Human Science, (383), 846-848.
• Finnemore, M., & Farrell, H. (2022). The end of cyber-anarchy? How to build a new digital order? Journal of Foreign Affairs, 101(3), 30-41.
• Hofferberth, M. (2023). Global Policymaking: The Patcheork of Global Governance. Journal of Global Policy, 28(2), 147-169.
• Jasanoff, S., & Pearlman, A. (2024). Governing artificial intelligence in biotechnology: Policy pathways for global health security. The Lancet Digital Health, 6(2), 265-291.
• Kica, E., & Bowman, D. M. (2021). Governing emerging technologies through international regimes: The case of gene editing. Technology in Society, (66), 469-487.
• Kim, S. (2023). Standards as global technology regimes: The geopolitics of setting international technology standards. Journal of International Business Policy, 6(2), 153-170.
• Kuznetsov, D. A., & Mishra, V. (2023). Global technology governance in the age of AI: Challenges for international regimes. Journal of AI & Society, (38), 1479-1492.
• Leeds, B. A., Mosley, L., Rosendorff, B. P., & Zarakol, A. (2025). The Future of Global Governance and World Order. Journal of Cambridge Core, 79(1), 43- 68.
• Loginova, A., & Cooper, A. (2024). Global Governance. London: Routledge.
• Millett, P., & Kuzma, J. (2023). Synthetic biology, cyberbiosecurity, and regulatory challenges in the European Union. Journal of Trends in Biotechnology, 41(11), 1203-1221.
• Organisciak, P., & Milanovic, F. (2023). DNA data storage and cybersecurity: Regulatory perspectives in the European Union. Journal of ACS Synthetic Biology, 12(9), 2392-2410.
• Palmer, M. J., & West, R. (2024). AI‑driven genomic design and emerging biosecurity risks: Implications for European governance. Journal of Nature Biotechnology, 42(5), 612-630.
• Phillips, M., & Knoppers, B. M. (2024). Securing genomic data infrastructures in Europe: Governance frameworks for trusted sharing. Journal of Nature Medicine, 30(2), 245-261.
• Raszkowski, A., & Wroblewski, P. (2023). Cyber-biosecurity challenges in European biotechnology governance. Frontiers in Bioengineering and Biotechnology, (11), 284-308.
• Shabani, M. (2025). European governance for AI‑enabled genomic analysis: Ethical, legal, and cybersecurity considerations. Journal of Regulation & Governance, 19(1), 55-70.
• Shabani, M., & Borry, P. (2023). Genomic data governance in the European Union: Balancing data protection and data sharing under the GDPR. European Journal of Human Genetics, 31(4), 482-499.
• Sharon, T. (2023). Algorithmic governance in the European digital health ecosystem. Journal of Big Data & Society, 10(2), 1-20.
• Sterckx, S., & Van Assche, K. (2024). The European Health Data Space and the future of genomic data governance. Journal of Law and the Biosciences, 11(1), 1-22.
• Studzinski, N. G., Kent, R., & Korowicz, D. (2025). Towards the Governance of Global Systemic Risk. Journal of Global Governance, 31(2), 113-136.
• Veale, M., & Borgesius, F. Z. (2023). Demystifying the EU Artificial Intelligence Act. Journal of Computer Law & Security Review, 5(1), 370-395.
• Weiss, T. G., & Wikinson, R. (2023). International Organization and Global Governance. London: Routledge.