الگویابی راهبردی در حکمرانی بازی‌های رایانه‌ای؛ مطالعه تطبیقی الگوهای جهانی و پیامدهای سیاستی برای ج.ا.ایران

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 گروه سیاست‌گذاری عمومی و اقتصاد سیاسی، دانشکده حقوق و علوم‌سیاسی، دانشگاه علامه‌طباطبایی، تهران، ایران.

2 استادیار و عضو هیئت علمی دانشگاه عالی دفاع ملی، تهران، ایران.

3 استادیار و عضو هیئت علمی دانشگاه مازندران, مازندران، ایران.

4 دانش‌آموخته کارشناسی‌ارشد سیاست‌گذاری‌عمومی، دانشکده حقوق و علوم‌سیاسی، دانشگاه علامه‌طباطبایی، تهران، ایران.

10.22080/jpir.2026.31105.1536

چکیده

در نظم نوین جهانی، صنعت بازی‌های رایانه‌ای از حوزه سرگرمی فراتر رفته و به یکی از مؤلفه‌های راهبردی اقتصاد دیجیتال، قدرت نرم و امنیت ملی تبدیل شده است. این پژوهش با هدف آسیب‌شناسی نظام سیاست‌گذاری ایران و ارائه الگویی مناسب برای حکمرانی و تنظیم‌گری بازی‌های رایانه‌ای، با استفاده از روش کیفی و مطالعه تطبیقی متمرکز و ساختاریافته انجام شده است. پژوهش بر این فرض استوار است که الگوی واحد و جهان‌شمولی برای تنظیم‌گری وجود ندارد و هر نظام حکمرانی باید متناسب با اقتضائات فرهنگی، سیاسی و نهادی هر کشور طراحی شود. چارچوب نظری پژوهش از تلفیق نظریه‌های حکمرانی دیجیتال، امنیتی‌سازی مکتب کپنهاگ و قدرت نرم جوزف نای شکل گرفته است. بر این اساس، سیاست‌ها و الگوهای حکمرانی چین، ایالات متحده، ترکیه، امارات متحده عربی و ایران با منطق «بیشترین تفاوت سیستم‌ها» مورد مقایسه قرار گرفت. یافته‌ها نشان می‌دهد که چین الگوی امنیت‌محور، ایالات متحده الگوی بازارمحور، و ترکیه و امارات الگوهای هیبریدی توسعه‌گرا را دنبال می‌کنند. در مقابل، ایران با نوعی نیمه‌حکمرانی نامتوازن مواجه است که از تشتت نهادی، ناهماهنگی سیاستی و غلبه رویکردهای محدودکننده رنج می‌برد و در نتیجه، پارادوکس امنیت و تضعیف حکمرانی در فضای مجازی را به همراه داشته است. نتایج پژوهش نشان می‌دهد که ارتقای حکمرانی بازی‌های رایانه‌ای در ایران مستلزم گذار به الگویی متوازن است که در آن امنیت فرهنگی، توسعه اقتصادی، تنظیم‌گری هوشمند و دیپلماسی عمومی در قالب یک چارچوب سیاستی منسجم و هم‌افزا تلفیق شوند.

کلیدواژه‌ها

موضوعات