نقش سیاست‌های تحریمی و روابط بین‌الملل بر شفافیت و سلامت مالی شرکت‌های صنایع شیمیایی ایران

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 1. دکتری علوم سیاسی مسایل ایران، مدرس دانشگاه ملی مهارت، ایلام، ایران

2 2. استادیار، گروه فنی مهندسی، دانشگاه ملی مهارت، تهران، ایرانfhoushmand

3 3. دکترا حسابداری، دانشکده علوم اجتماعی و اقتصادی دانشگاه الزهراء، تهران، ایران. مدرس مدعو دانشگاه ملی مهارت (t.jamshidi@alzahra.ac.ir )

10.22080/jpir.2026.30570.1500

چکیده

هدف: تحریم‌های اقتصادی طی دهه‌های اخیر یکی از عوامل اصلی تضعیف ساختار مالی شرکت‌های ایرانی بوده‌اند. این پژوهش با هدف بررسی اثر سیاست‌های تحریمی و وضعیت روابط بین‌الملل بر شفافیت و سلامت مالی شرکت‌های فعال در صنایع شیمیایی ایران انجام شد.
روش پژوهش: تحقیق حاضر از نوع کاربردی ـ توسعه‌ای و به روش توصیفی ـ تحلیلی با رویکرد علّی‌ـ‌مقایسه‌ای است. جامعه آماری شامل شرکت‌های شیمیایی پذیرفته‌شده در بورس تهران طی سال‌های ۱۳۹۲ تا ۱۴۰۲ می‌باشد. داده‌ها از منابع رسمی مانند سامانه کدال، بانک مرکزی و IMF استخراج و با استفاده از مدل رگرسیون داده‌های تابلوی پویا (GMM) تحلیل شدند. همچنین برای تبیین عمیق‌تر، تحلیل مضمون مصاحبه با ۱۵ مدیر مالی و حسابرس انجام گرفت.
یافته‌ها: نتایج کمی نشان داد شدت تحریم‌ها اثر منفی و معناداری بر شفافیت مالی (0.315β=-)و سلامت مالی (0.362β=-) دارد؛ در مقابل، بهبود روابط بین‌الملل اثر مثبت و معنادار بر هر دو متغیر وابسته نشان داد. تحلیل کیفی نیز بیانگر کاهش افشای داوطلبانه، افزایش هزینه‌های گزارشگری و تضعیف کنترل‌های بیرونی در دوره‌های تحریم بود. بااین‌حال، شرکت‌هایی که از فناوری‌های مالی و کنترل داخلی قوی‌تری بهره‌مند بودند، تاب‌آوری بیشتری داشتند.
نتیجه‌گیری: تحریم‌ها از طریق افزایش هزینه‌های تطابق، محدودیت دسترسی به نظام بانکی و کاهش اعتماد سرمایه‌گذاران، شفافیت و سلامت مالی شرکت‌های شیمیایی را تضعیف می‌کنند. تقویت روابط بین‌الملل، پذیرش استانداردهای FATF و توسعه سامانه‌های گزارشگری دیجیتال می‌تواند نقش تعدیل‌کننده مؤثری در ارتقای شفافیت و پایداری مالی ایفا کند.

کلیدواژه‌ها

فایل ها

هم رسانی

ارجاع به این مقاله

آمار