تبیین مفهومی الگوی مذاکره جمهوری اسلامی ایران و آمریکا در دوره دوم ریاست جمهوری ترامپ

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار روابط بین‌الملل دانشگاه عالی دفاع ملی

2 دکترای جغرافیای سیاسی و ژئوپلیتیک و پژوهشگر خبره داعا

10.22080/jpir.2025.29940.1448

چکیده

مذاکره بین‌المللی فرآیندی حیاتی برای کشورها جهت حل اختلافات، ایجاد روابط و پیشبرد منافع خود از طریق روش‌های مسالمت‌آمیز است. از طرفی امروزه کشورها در جهانی چندقطبی که با تنش‌های بین قدرت‌های بزرگ و بین قدرت‌های بزرگ و قدرت‌های منطقه‌ای تعریف می‌شود، حرکت می‌کنند. هدف این مقاله بررسی تحولات رویکرد جمهوری اسلامی ایران در مذاکرات با آمریکا و ارائه رویکرد بدیل برای مذاکره در دوره دوم ریاست جمهوری دونالد ترامپ است. این مقاله به تحلیل تغییرات استراتژیک ایران از مذاکره انفعال‌محور به مذاکره قدرت‌محور می‌پردازد و چگونگی انتقال از یک رویکرد دفاعی به یک رویکرد فعال در برابر آمریکا را بررسی می‌کند. سوال اصلی تحقیق این است که ایران با چه روش‌ها و سیاست‌هایی می‌تواند به مذاکره قدرت‌محور دست یابد و چگونه می‌تواند در مذاکرات با آمریکا موقعیت قدرت خود را تقویت کند؟ برای پاسخ به این سؤال، روش تحقیق مقاله مبتنی بر تحلیل محتوای اسناد سیاسی، بررسی بیانیه‌های رسمی و تحلیل تحولات دیپلماتیک ایران در این دوره است که بخشی از یافته‌ها از طریق مصاحبه و تشکیل پنل خبرگی به دست آمده است. نتایج تحقیق نشان می‌دهد که ایران برای تحقق رویکرد مذاکره قدرت‌محور باید از یک‌طرف بر تقویت توانمندی‌های اقتصادی و دفاعی خود تأکید کرده و از طرف دیگر، با بهره‌گیری از دیپلماسی منطقه‌ای و گسترش ارتباطات با قدرت‌های جهانی دیگر، موقعیت خود را در برابر آمریکا تقویت کند. همچنین، اتخاذ سیاست‌هایی مبتنی بر فشار متقابل و تعیین خطوط قرمز غیرقابل معامله، از جمله اقداماتی است که می‌تواند ایران را در موقعیتی مقتدرانه قرار دهد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


  • الف. فارسی

    • بدرا، محمدشتا. (1398). الگوی مذاکرۀ رصدخانه‌ای با نگاهی تحلیلی ـ انتقادی به فلسفۀ مذاکره و رویکردهای آن (مطالعۀ موردی: توافق برجام). سیاست دفاعی 28 (107): 51-9.
    • حافظ‌نیا، محمدرضا (1388) جغرافیای سیاسی ج.ا.ایران، چاپ 3، تهران: انتشارات سمت.
    • ، هانس (1403) مذاکره و مدیریت تعارض، ترجمۀ امیر فولادی، بهروز پورولی، علی عزیزی، ناشر کتاب مهربان
    • رییسی، مهسا . (1403). روش‌های مذاکره در زمان بحران. (e195997). ماه­نامۀ علمی-تخصصی برند آفرین، 5 (50).
    • صالحیان، تاج­الدین، قیطاسی، سجاد، احمدی نژاد، حمید (1403) منطق گفتمانی آمریکا در مصداق­سازی تروریسم: بازنمایی حزب­الله و تحریر الشام. مطالعات راهبردی آمریکا. 4(4). .137-159. doi: 10.27834743/ASS.2502.1276.5
    • ضیائی بیگدلی، محمدرضا (1379)، حقوق بین‌الملل عمومی، چاپ 14، تهران: انتشارات گنج دانش.
    • هشجین زاهد و شجاعی جبار (۱۳۹٦) مقایسۀ راهبرد مذاکره با جریان‌ها و کشورهای غیرهم­سو از نگاه دو جریان اصول­گرا و اصلاح طلب، جستارهای سیاسی، معاصر، سال ٨ ش ٢: 48-٢١.

    ب. انگلیسی

    • Pfetsch, Frank R (2007). Negotiating Political Conflicts. UK: Palgrave Macmillan.
    • Ganesan, S. (1993). Negotiation strategies and the nature of channel relationships. Journal of marketing research, 30(2), 183-203.
    • Tudoran, D., & BOGLUȚ, A. (2014). Types of negotiation tactics. Research Journal of Agricultural Science, 46(2).
    • Gerecht, R. M. (2002). Regime Change in Iran. The Weekly Standard, 5(8).
    • Varasteh, M. (2013). Understanding Iran's National Security Doctrine. Troubador Publishing Ltd.
    • Juneau, T. (2023). Defending Iran: From Revolutionary Guards to Ballistic Missiles by Gawdat Bahgat and by Anoushiravan Ehteshami
    • Raiffa, H. (1985). The art and science of negotiation. Harvard University Press.
    • Snyder, G. H., & Diesing, P. (2015). Conflict among nations: Bargaining, decision making, and system structure in international crises. Princeton University Press.
    • Schelling, T. C. (1980). The Strategy of Conflict: with a new Preface by the Author. Harvard university press.
    • Bacharach, S. B., & Lawler, E. J. (1981). Power and tactics in bargaining. ILR Review, 34(2), 219-233.
    • ZARTMAN, W. I. (1998). Justice in negotiation. International Comparative Studies of Negotiating Behavior, 11, 15-29.
    • Steiner, B. H. (2004). Diplomacy and international theory. Review of International Studies, 30(4), 493-509.
    • De Callieres, M. (2023). On the manner of negotiating with princes: On the uses of diplomacy; the choice of ministers and envoys; and the personal qualities necessary for success in missions abroad. Good Press.
    • Neale, M. A., & Bazerman, M. H. (1985). The effects of framing and negotiator overconfidence on bargaining behaviors and outcomes. Academy of Management Journal, 28(1), 34-49.
    • Schneider, A. K., & Lewicki, R. J. (2016). The past and future challenges of negotiation theory. Ohio St. J. on Disp. Resol., 31, 1.
    • Walton, R. E., & McKersie, R. B. (1991). A behavioral theory of labor negotiations: An analysis of a social interaction system. Cornell University Press.
    • Wondwosen, M. (2006). Negotiation: A Concept Note. Mimeo. Rome: FAO. CONCEPTUAL AND PROGRAMMATIC FRAMEWORK 197.
    • Fisher, R., & Ertel, D. (1995). Getting ready to negotiate. Penguin.
    • Kogan, E. B. (2019). Art of the power deal: The four negotiation roles of Donald J. Trump. Negotiation Journal, 35(1), 65-83.
    • Richard Shell, G. (2019). Transactional man: Teaching negotiation strategy in the age of Trump. Negotiation Journal, 35(1), 31-45.
    • Kraus, S., & Wilkenfeld, J. (2002). A strategic negotiations model with applications to an international crisis. IEEE Transactions on Systems, Man, and Cybernetics, 23(1), 313-323.
    • Alfredson, T., & Cungu, A. (2008). Negotiation theory and practice: A review of the literature.
    • Wheeler, M. (2013). The art of negotiation: How to improvise agreement in a chaotic world. Simon and Schuster.