نقش پارادیپلماسی در مناطق مرزی؛ مطالعه موردی استان سیستان و بلوچستان

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

گروه حقوق،واحد ورامین- پیشوا،دانشگاه آزاد اسلامی،تهران،ایران.

10.22080/jpir.2024.25776.1338

چکیده

پارادیپلماسی یکی از انواع جدید دیپلماسی است. استان سیستان و بلوچستان به عنوان یکی از استان های مرزی نقطه ثقل ارتباطی بین سه کشور ایران، افغانستان و پاکستان است، لذا موقعیت راهبردی ویژه ای در زمینه ارتباطات سیاسی و اقتصادی برای این استان فراهم کرده است. این مقاله در پی پاسخ به این پرسش است که نقش پارادیپلماسی در مناطق مرزی استان سیستان و بلوچستان چیست؟ در فرضیه بیان می شود که پارادیپلماسی باعث سرمایه گذاری و توسعه یافتگی در منطقه مرزی این استان می شود. در این مقاله با استفاده از روش اسنادی با اتکا به منابع مکتوب کتابخانه ای و مقالات اینترنتی به دلایلی از جمله داشتن موقعیت جغرافیایی ویژه، وجود معادن غنی فلزی، اقلیم مناسب کشت محصولات، نقش بازرگانی ملی و ترانزیت خارجی میان اروپا و آسیای مرکزی، فعالیت های گردشگری، بندرچابهار، انرژی خورشید و باد، فعالیت پایانه های مرزی، صنایع کشتی سازی و وجود اسکله های مهم کشتیرانی مورد بررسی قرار داده است و نتایج حاکی از آن است که پارادیپلماسی در منطقه مرزی سیستان و بلوچستان می تواند نقش بسزایی در جذب سرمایه و اشتغال زایی و گسترش تبادلات متنوع اقتصادی و کمک به دولت مرکزی در حل و فصل مسائل فرامنطقه ای داشته باشد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


اشرف سمنانی، بهروز. (1398). مرزنشینان و چالش‌های زندگی در نوار سختی‌ها، خبرگزاری جمهوری اسلامی،15/10/1398 https://www.irna.ir/news
-بهرامی جاف، ساجد، شیوراک، رحیم و مازندرانی، دریا(1400)، «تحلیل کارکرد بازارچة مرزی در توسعة مناطق مرزی (نمونة موردی: بازارچة مرزی شیخ صالح)»، فصل­نامة جغرافیا و روابط انسانی، دورة 3، شمارة 4: 511-531 . https://www. ahr.ir
-پورحسن، ناصر. (1396). پارادیپلماسی، تهران: انتشارات سخنوران.
-خالقی نژاد، مریم(1399)، پارادیپلماسی و افزایش قدرت ملی، سایت دیپلماسی ایرانی،http://irdiplomacy.ir3/2/1399
-دهشیری، محمدرضا. (1392). «پارادیپلماسی در عصر جهانی شدن: بررسی موردی دیپلماسی شهری»، فصل­نامة مطالعات راهبردی سیاستگذاری عمومی، دورة 4، شمارة 13: http://sspp.iranjournals.ir
-روزنا، جیمز. (1382). جهان آشوب­زده، ترجمة علیرضا طیب، تهران: انتشارات پژوهشکدة مطالعات راهبردی.
-زادگان، امیرمحسن.، و حسینی کرانی، سیدرسول (1390). «تأثیر دیپلماسی بر قدرت ملی ایران در عرصة جهانی»، فصل­نامة مطالعات راهبردی جهانی شدن، (3): 23-1 .
-زیاری، کرامت الله. (1380). اصول و روش‌های برنامه­ریزی منطقه­ای، انتشارات دانشگاه یزد.
-مرکز بررسی‌های استراتژیک ریاست جمهوری. (1395). مسأله­شناسی راهبردی، توسعه در استان سیستان و بلوچستان.
-ساروخانی، باقر. (1389). روش‌های تحقیق در علوم اجتماعی (اصول و مبانی)، تهران: پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی.
- سیمبر، رضا. (1385). «کارویژه­های دیپلماسی مدرن در روابط بین­الملل: تأثیرگذاری و تأثیرپذیری متقابل»، فصل­نامة سیاست خارجی، شمارة 1https://www.noormags.ir
-شکوهی،سعید و صفری،عسگر(1398)، «پارادیپلماسی ابزار نوین تعامل دولت ایران با مناطق کردنشین»،پژوهش­نامة ایرانی سیاست بین الملل، دورة 8، شمارة یک: 76-49 . https://irlip. m.ac.ir
-شولت، ج. (1383). جهانی­شدن سیاست: روابط بین­الملل در عصر نوین، تهران: مؤسسة فرهنگی ابرار معاصر.
-صالحی امیری، سیدرضا و محمدی، سعید. (1389). دیپلماسی فرهنگی، تهران: انتشارات ققنوس.
-صباغیان، علی. (1386). دیپلماسی چیست؟ روزنامة همشهری آنلاین21/05/1386 https://www.hamshahrionline.ir
-عندلیب، علیرضا. (1380). نظریة پایه و اصول آمایش مناطق مرزی جمهوری اسلامی ایران، نشرکارنگ.
-عندلیب، علیرضا و مطوف، شریف. (1388). «توسعه و امنیت در آمایش مناطق مرزی ایران»، باغ نظر، شمارة دوازده: 76-57 http://www.bagh-sj.com
-قوام، سید علی. (1383). جهانی شدن و جهان سوم، تهران: دفتر مطالعات سیاسی و بین­المللی.
-کامران، حسن، پریزادی، طیبه، و حسینی امین، حسن. (1390). «ساماندهی فضایی نواحی مرزی همجوار با مرز ایران و پاکستان با رویکرد پدافند غیر عامل»، فصل­نامة پژوهش و برنامه‌ریزی شهری، 2(5): 132-109.
-کهنه پوشی، سید هادی و شایان، حمید. (1391). «بررسی تأثیرات اقتصادی قاچاق بر شهرهای مرزی؛ مطالعة موردی: شهر مریوان»، فصل­نامة تحقیقات کاربردی علوم جغرافیایی، سال سیزدهم، شمارة 29: 73-51 .
-محمدی، حمیدرضا و فخرفاطمی، علی اکبر(1384)، «نقش بازارچه­های مرزی در توسعة فضایی مناطق مرزی، پژوهش موردی: بازارچة مرزی باجگیران»، فصل­نامة ژئوپلیتیک، شمارة یک: 76-55. https://www. oormags.ir
-مومنی،  مجیدرضا، رحیمی، آزاده و غیبی زاده، نسرین. (1395). «پارادیپلماسی و کاربرد آن در شهرهای مرزی مطالعة موردی آذربایجان غربی»، فصل­نامة پژوهش‌های روابط بین الملل، دورة نخست، شمارة 21: 63 http://www.iisajournals.ir
- نادری چنار، زکیه، جان پرور، محسن و رنجکش، محمدجواد (1401)، «تبیین و سطح­بندی پارامترهای دیپلماسی مرزی بین ایران و ترکمنستان»، فصل­نامة جغرافیا و توسعة ناحیه­ای، دورة 20، شمارة 2: 113-77.
 
-Hocking, Brian (1993) Localizing Foreign Policy, Non-central Governments and Multilayered Diplomacy, Palgrave Macmilla.
- Keating, Michael (2000) Paradiplomacy and Regional Networking, conference organized by the Forum of Federations: an International Federalism
-Jones,Philip N. and Trevor Wild. (1994) Opening the frontier:Regional Stadies.
-Sassen, Saskia (2010) The Global inside The National: A Research Agenda for Sociology.
-Soldatos, Panayotis (1990) An Explanatory Framework for the Study of Federal States as Foreign-policy Actors” In: Federalism and International Relations: the Role of Subnational Hans MICHELMANN e Panayotis, SOLDATOS