واکاوی روابط سیاسی جمهوری اسلامی ایران و آمریکا در چارچوب نظریه استفان والت

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار گروه حقوق،واحد ورامین- پیشوا،دانشگاه آزاد اسلامی،تهران،ایران.

2 گروه معارف،واحد تهران شمال،دانشگاه آزاد اسلامی،تهران،ایران.

3 استادیار گروه علوم سیاسی، دانشگاه دفاع ملی ،تهران،ایران

10.22080/jpir.2024.28050.1404

چکیده

انقلاب اسلامى حادثه بزرگ قرن بیستم بود که علاوه بر تحول بنیادین و فراگیر در ایران، دستاوردهاى جهانى فراوانى داشت. انقلاب اسلامی ایران توانست دست قدرت های امپریالیستی جهانی و فرا منطقه ای همچون ایالات متحده آمریکا در خاورمیانه را کوتاه کند. این رویداد نه تنها در جمهوری اسلامی ایران دگرگونی اساسی به وجود آورد، بلکه دارای پیامدهای متعدد در جهان اسلام و بازتاب های متنوع در سراسر جهان بود. هدف پژوهش حاضرپاسخ به این سئوال اساسی است که روابط سیاسی جمهوری اسلامی ایران و ایالات متحده آمریکا در چارچوب نظریه استفان والت چیست ؟ این پژوهش با روش اسنادی و با الهام گرفتن از نظریه موازنه تهدید استفان والت در تحلیل روابط سیاسی جمهوری اسلامی ایران و ایالات متحده آمریکا استفاده شده است. نتایج پژوهش حاضر نشان می دهد جمهوری اسلامی ایران و ایالات متحده آمریکا هر چهار درجه تهدید معرفی شده توسط استفان والت که شامل قدرت کل، مجاورت جغرافیایی، توانایی های نظامی و نیات تهاجمی را علیه یکدیگر احساس می کنند و طبیعی است که می خواهند علیه آن دست به اقدام بزنند تا بتوانند قدرت دیگری را کاهش داده و مانع از عملی شدن تهدید شوند و در همین مرحله است که دست به موازنه می زنند.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


-آدمی،علی و نورانی،سیدامیرسینا(1398)، موازنه تهدید در روابط سیاسی جمهوری اسلامی ایران و ایالات متحده آمریکا،فصلنامه پژوهش های روابط بین الملل،دوره 9،شماره 35،صص 30-1 .
-اسمعیلی،علی(1399)، موازنه تهدید در خاورمیانه؛ از یازده سپتامبرتا بهار عربی،فصلنامه پژوهش نامه ایرانی سیاست بین الملل،دوره 9،شماره یک، صص 26-1 .
-بیانات مقام معظم رهبری در دیدار با دانش‌آموزان و دانشجویان۱۳۹۷/۰۸/۱۲https://farsi.khamenei.ir
-جانسیز،احمد و اعجازی،احسان(1400)، تحلیل رابطه بین ایران و ایالات متحده آمریکا از منظر موازنه تهدید (2021-2016)،فصلنامهسیاست جهانی،دوره 10،شماره  یک، صص 196-163 .
-جعفری،علی اکبر(1392)، استراتژی «موازنه تهدید» و امنیت دولت‌های اسلامی منطقه خاورمیانه،فصلنامه مطالعات سیاسی جهان اسلام،دوره 2،شماره 7، صص 34-11 .
-جکسون،رابرت و سورنسون،گئورک(1390)،درآمدی بر روابط بین الملل.ترجمه مهدی ذاکریان ،احمد تقی زاده وحسن سعید کلاهی.تهران:نشر میزان.
-حسینی، حسن (1383)، طرح خاورمیانه بزرگتر، القاعده و قاعده در راهبرد امنیت ملی آمریکا، تهران:موسسه فرهنگی مطالعات و تحقیقات بین المللی ابرار معاصر ایران .
-دهشیار، حسین، (۱۳۹۱)، خاورمیانه: خطر استراتژیک برای آمریکا، پژوهشکده مطالعات استراتژیک خاورمیانه
- ساعی، احمد و ترابی، قاسم(1398)، «نظریه ثبات هژمونیک و بحران در نظام اقتصاد جهانی»، فصلنامه سیاست، شماره 4، دوره 4، صص 163-143
- سلیمانی پورلک، فاطمه (1389)، قدرت نرم در استراتژی خاورمیانه ای آمریکا، تهران:فصلنامه پژوهشکده تحقیقات راهبردی.
- سیاحی،حسین و موسوی نیا،سید محمد رضا(1401)، موازنه تهدید و بازدارندگی متقابل ایران و ایالات متحده آمریکا،فصلنامه مطالعات سیاست بین الملل.
-شیهان، مایکل (۱۳۸۸)، امنیت بین‌الملل، ترجمه سید جلال دهقانی فیروزآبادی.
--صادقی،حسین(1393)،عربستان –ایران و آلترناتیو مذاکره مستقیم، روزنامه ایران17/10/1393
-عبدالله خانی،علی(1383)،نظریه های امنیت.،تهران،انتشارات  فرهنگی مطالعات و تحقیقات بین المللی ابرار معاصر تهران.
-قوام،عبدالعلی(1384)،اصول سیاست خارجی و سیاست بین الملل.چاپ11،تهران:انتشارات سمت.
- قلی زاده، عبدالحمید و شفیعی، نوذر (1391)، «نظریه سیکل قدرت، چارچوبی برای تحلیل فرآیند افول نسبی ایالات متحده و خیزش چین»،فصلنامه روابط خارجی، سال چهارم، شماره 16،صص 168-137
--کیانی،وحید(1394)، الزامات همگرایی منطقه ای در بین کشورهای حوزه خلیج فارس با تاکید بر دیپلماسی انرژی، مطالعات فرهنگی و سیاسی خلیج فارس، دوره دو، شماره 3
- ماهپیشانیان، مهسا (1390)، دیپلماسی عمومی ابزار امپریالیسم فرهنگی امریکا در خاورمیانه، مطالعات قدرت نرم، سال اول، شماره اول، بهار،صص 160-119
-مصلی نژاد،عباس(1390)،مجموعه مقالات همایش سیاست خارجی ایران در خاورمیانه.تهران :دانشگاه تهران.
-منصوری،جواد(1391)، بررسی چهار دوره روابط ایران و آمریکا، https://farsi.khamenei.ir/
-موسویان،سیدحسین(1394)، 20 دلیل بی اعتمادی ایران به آمریکا،سایت دیپلماسی ایرانی http://irdiplomacy.ir/fa/news
               
-Engerer, H. (2009). ‘Security Economics: Definition and Capacity”. Economics of Security Working Paper. No. 5
-Hartland, Penclope and thunberg(1982). “National economic security: interdependence and vulnerability” .Kennedy Institute.
Katzman,Kenneth(2018),Iran Foreign and Defense Policies,Congressional Research Service Report-
Ladmiral and et.al )1989), La Communication Interculturelle, Paris: Armancolin.-
McInnis,Matthew(2017),The Future of Iran Security Policy,American Enterprise Institute (AEI)-
-Ray, Leonard, and Gregory, Johnston, (2007). "European Anti-Americanism and Choices for European Defense Policy." PS: Politics and Science,40, 85-91.
Walt, Stephen(2012), "Imbalance of Power," Foreign Policy, 193
  Waltz, Kenneth N. (1979), Theory of International Politics, Reading, MA: Addison-Wesley, pp. 118, 121