اقتصاد سیاسی روابط اُروپا و آمریکا با چین (2016-2001)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

دانشگاه علامه طباطبایی

10.22080/jpir.2020.18420.1106

چکیده

نفوذ سیاسی و اقتصادی اتّحادیه‌ی اُروپا و ایالات متحده‌ی آمریکا در مسائل جهانی، عملاً آنها را در زمره‌ی مهم‌ترین بازیگران نظام بین‌الملل قرار داده است، به گونه‌ای که شناخت کامل بسیاری از جریانات و فرآیندهای حاکم بر روابط بین-الملل در سطوح مختلف سیاسی و اقتصادی بدون توجّه به نقش و تأثیر آنها امکان‌پذیر نیست. همچنین این دو بازیگر به عنوان بزرگ‌ترین قطب اقتصادی دنیا با بیشترین روابط تجاری دوجانبه و نیز بالاترین رقم سرمایه‌گذاری بین یکدیگر شناخته می‌شوند و همواره در تلاش‌اند تا مسائل و جریانات‌ مهم جهانی را مطابق با منافع و علائق خود هدایت نمایند. از سوی دیگر، ظهور چین و نفوذ فزاینده‌ی آن در عرصه‌ی جهانی، همواره یکی از مسائلی بوده که اتّحادیه‌ی اُروپا و ایالات متحده‌ی آمریکا به آن توجه ویژه‌ای داشته‌اند. همانگونه که انقلاب کمونیستی چین، دولتی مارکسیستی را جایگزین حکومتی ناسیونالیستی کرد، اصلاحات اقتصادی «شیائوپینگ» باعث ایجاد تغییر موازنه‌ی قدرت در اقتصاد جهانی شد. با توجّه به موارد فوق، این مقاله درصدد است تا به این پرسش بپردازد که روابط اقتصادی اُروپا و آمریکا در قبال چین چگونه و تحت تأثیر چه متغیرهایی بوده است؟ بدین منظور در این مقاله با بررسی دقیق روابط اقتصادی میان این سه بازیگر مهم بین‌المللی به این نتیجه دست یافته‌ایم که علی‌رغم تمامی تفاوت‌ها در زمینه‌های تاریخی و سطح توسعه‌ی سیستم سیاسی-اقتصادی و همچنین اختلافات و مقاومت‌های چین در برابر اُروپا و آمریکا در ابعاد گوناگون، اُروپا و چین طرفین را تهدیدی جدّی نمی‌دانند و شاهد تضاد استراتژیک عمیق و حادی نیز میان واشنگتن و پکن نیستیم.

کلیدواژه‌ها


اسمیت، مایکل و ریچارد لیتل. (1389)، دیدگاه­هایی درباره سیاست جهان، ترجمه علیرضا طیب، تهران: علمی و فرهنگی.
ترابی، قاسم. (۱۳88)، «موازنه تهدید: موازنه قوا یا اتحاد با طرف تهدیدکننده»، ماه­نامه اطلاعات راهبردی، سال هفتم، شماره ۷۴، صص. 76-59.
خالوزاده، سعید. (1389)، «روابط چین و اتحادیه اروپایی»، فصل­نامه سیاست خارجی، سال بیست و چهارم، شماره 2، صص. 514-481.
سازمند، بهاره، ابوالفضل عظیمی و علی­اکبر نظری. (1389)؛ «نظریه موازنه قدرت والتز: نقد و بررسی کارآمدی آن در عصر حاضر»، فصل­نامه روابط خارجی، سال دوم، شماره 4، صص. 274-251.
عبدالله­خانی، علی. (1389)، نظریه‌های امنیت؛ مقدمه‌ای بر طرح‌ریزی دکترین امنیت ملّی، تهران: ابرار معاصر.
قنبرلو، عبداله. (1395)، «آثار دوگانه گشایش اقتصادی بر سیاست خارجی چین»، جستارهای سیاسی معاصر، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی.
لیتل، ریچارد. (۱۳۸۹)، تحول در نظریه­های موازنه قوا، ترجمه غلامعلی چگنی­زاده، تهران: مؤسسۀ فرهنگی مطالعات و تحقیقات بین­المللی ابرار معاصر.
مشیرزاده، حمیرا. (1394)، تحول در نظریه­های روابط بین­الملل، چاپ دهم، تهران: سازمان مطالعه و تدوین کتب علوم انسانی دانشگاه‌ها (سمت).
 
 
 
 
BEA. (2017); “U.S. International Trade in Goods and Services”, Bureau of Economic Analysis, U.S. Department of Commerce, Retrieved 11 July 2017 from: https://www.bea.gov/newsreleases/international/trade/trad_ time_series.xls.
BEA. (2017); “U.S. Trade in Goods and Services by Selected Countries and Areas, 1999-present”, Bureau of Economic Analysis, U.S. Department of Commerce, Retrieved 10 July 2017 from: https://www.bea.gov/ newsreleases/international/trade/trad_geo_time_series.xls.
Chow, Gregory. (2004); “Economic Reform and Growth in China”, Annals of Economics and Finance 5, Peking
University Press, Princeton University, pp. 127-152.
CNNMoney. (2016); “These are America's biggest trading partners”, Retrieved 15 December 2016 from:
http://money.cnn.com/2016/12/15/ news/economy/ us-trade-canada-
china-mexico/index.html
EconomyWatch Stats Database. (2018); “Welcome to the GDP Share of World Total (PPP)”, Retrieved 15 February 2019 from: http://www.economywatch.com/economic-statistics/economic-indicators/GDP_PPP_US_Dollars/2017/.
European Commission. (2016); “European Union, Trade in goods with China”, Directorate-General for Trade, 14 April.
European Commission. (2017a); “Client and Supplier Countries of the EU28 in Merchandise Trade”, 2016, Directorate-General for Trade, Available at:
http://trade.ec.europa.eu/doclib/docs/2006/september/ tradoc_122530.02.2017.pdf
European Commission. (2017b); “EU Trade Flows in Goods”, Market Access
Database Statistics, Available at: http://madb.europa.eu/madb/statistical_ form.htm
Francis, D. K. (2016); “China isn’t quite the economic headache presidential
candidates want it to be”, Foreign Policy.
Investopedia. (2017); “What is ‘Balance of Trade – BOT’”, Retrieved 16 July 2017 from: http://www.investopedia.com/terms/b/bot.asp
Lu, Zheng & Tianqin Yan & Xiang Deng (2014); “EU-China Economic Relations: Interactions and Barriers”, Review of European Studies; Vol. 6, No. 4.
Morrison, Wayne M. (2013); “China-U.S. Trade Issues”, Congressional Research Service.
Morrison, Wayne M. (2015); “China’s Economic Rise: History, Trends,
Challenges, and Implications for the United States”, Congressional Research Service, October.
Richard C, B. I. (2014); “What you need to know about the U.S.-China strategic and economic dialogue”, The Brookings Institution.
Rose, Gideon. (1998); “Neoclassical Realism and Theories of Foreign Policy”, World Politics; Vol. 51, No. 1, published by: Cambridge University Press, (accessed 29/06/2016): http://www.jstor.org/stable/25054068.
USTR. (2016); “U.S.-China Trade Facts”, United States Trade Representative, Retrieved 01 July 2017 from:
https://ustr.gov/countries-regions/china-mongolia-taiwan/peoples-republic-china.
World Bank. (2017); “Data for European Union: GDP”, Retrieved 04 August 2017 from: http://data.worldbank.org/?locations=EU