رقابت چین و آمریکا در آسیای مرکزی و پیامد آن بر روند صلح افغانستان (2001- 2020)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشگاه یزد

2 هیات علمی دانشگاه یزد

10.22080/jpir.2022.23293.1282

چکیده

منطقه آسیای مرکزی دارای موقعیت ژئواستراتژیک است که بعد از فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی، به خصوص بعد از حضور آمریکا در منطقه، تبدیل به یکی از مکان‌های رقابتی میان آمریکا و چین شده است. مقاله تلاش می‌کند با استفاده از روش تحقیق توصیفی-تحلیلی و جمع‌آوری داده‌ها از طریق مطالعات کتابخانه‌‌ای به این پرسش پاسخ دهد که رقابت آمریکا و چین در آسیای مرکزی چه پیامدهایی برای روند صلح افغانستان (2001-2020) داشته است؟ این مقاله در چهارچوب مفهومی رقابت قدرت‌های بزرگ، مسئله تحقیق را مورد بررسی قرار می‌دهد. برای پاسخ به این پرسش، پیامد ها بر اساس حوزه‌های اقتصادی، امنیتی، سیاسی و فرهنگی دسته‌بندی و تحلیل شده‌اند. یافته‌های مقاله نشان می‌دهد که علیرغم اینکه در برخی زیرشاخص‌های حوزه‌های اقتصادی و امنیتی، میان آمریکا و چین اشتراکات منافع وجود دارد، تعارضات منافع این دو کشور در همه حوزه‌ها شدیدتر است. این تحقیق نشان می‌دهد علیرغم اینکه اشتراکات منافع دو کشور، پیامدهای مثبتی مانند تضعیف گروه‌های تروریستی آسیای مرکزی فعال در افغانستان، تضعیف القاعده، تضعیف داعش، درون مرزی کردن تفکر طالبانی و تقویت اهمیت جامعه جهانی در میان تصمیم سازان طالبان داشته اما تعارضات گسترده منافع میان چین و آمریکا در منطقه آسیای مرکزی، باعث پیچیده شدن روند صلح در افغانستان شده است.

کلیدواژه‌ها