اهداف امنیتی ترکیه در پروژه گاپ و تاثیر آن بر ایران

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

دانش آموخته دانشگاه مازندران

10.22080/jpir.2022.23713.1291

چکیده

ترکیه با اجرای پروژه سدسازی گاپ بر روی رودخانه دجله و فرات حق انحصاری بهره برداری از آن را برای خود می‌داند و کنترل آب جریان یافته به کشورهای پایین دست را نیز در کنترل خود دارد. همین عامل نارضایتی این کشورها را موجب شده و مشکلاتی را بخصوص از جنبه امنیتی برای کشورهای مجاور به وجود آورده است. با توجه به تأثیرات بهره‌برداری پروژه گاپ بر کشورهای پایین دست، مقاله پیش روی این سوال را مطرح می کند که ترکیه در احداث سدهای پروژه گاپ چه اهداف سیاسی و امنیتی را دنبال می‌کند؟ و احداث این سدها چه تأثیری بر امنیت ایران خواهد گذاشت؟ مقاله با رویکردی پژوهشی و با بهره‌گیری از مکتب کپنهاگ این مفروضات را در نظر گرفته است که پروژه گاپ در طول چندین دهه با توجه به سیاست‌های اعلامی ترکیه تغییر ماهیت داده است و از ابزاری فنی و توسعه‌ای تبدیل به امری امنیتی شده است. ترکیه با بهره‌برداری از این سد به دنبال اهداف هژمونی‌خواهانه، در دست‌گیری کنترل کردهای منطقه و همچنین به دنبال معاوضه نفت و آب در منطقه می‌باشد. همچنین از تاثیرات این پروژه بر ایران می‌توان به خطر افتادن امنیت هویتی، خطرات محیط زیستی، شوری زمین و امنیت غذایی و کشاورزی نام برد که در مقاله مورد بررسی قرار می‌گیرد

کلیدواژه‌ها