Analysis of the narco-terrorist strategies of the PKK and PJAK groups and their impact on the national security of the Islamic Republic of Iran (2015-2025)

Document Type : Original Article

Authors

1 سیبلات

2 dfgh

3 دانش آموخته ارشد روابط بین الملل، دانشگاه گیلان،رشت. ایران

10.22080/jpir.2025.30226.1472

Abstract

این پژوهش به بررسی پدیده «نارکوتروریسم» به عنوان یک تهدید ترکیبی و چندوجهی علیه امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران می‌پردازد. تمرکز اصلی تحقیق بر نقش و فعالیت‌های حزب کارگران کردستان (پ.ک.ک) و پژاک در بازه زمانی ۲۰۱۵ تا ۲۰۲۴ به عنوان مطالعه موردی است. نارکوتروریسم به عنوان تلفیق استراتژی‌های تروریستی با قاچاق مواد مخدر برای تأمین مالی، گسترش ناامنی و تضعیف حاکمیت ملی دولت‌ها تعریف می‌شود. در این بازه زمانی، تحولات منطقه‌ای از جمله تشدید درگیری‌ها در سوریه و عراق، تثبیت حضور پ.ک.ک در مناطق مرزی ایران، و افزایش فشارهای بین‌المللی بر این گروه، باعث تغییر در الگوهای فعالیت آن شد. این پژوهش، با روش توصیفی-تحلیلی و چارچوب نظری مکتب کپنهاگ، به بررسی این تهدیدها می‌پردازد و به این سوال اصلی پاسخ دهد که : بحران تهدیدهای نارکوتروریستی گروه پ.ک.ک و پژاک علیه امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران در بازه زمانی 2015-2025 در چارچوب نظریه‌های مکتب کپنهاگ چگونه است؟
فرضیه تحقیق پاسخ می‌دهد:« به نظر می‌رسد تهدید نارکوتروریستی پ.ک.ک و پژاک در بازه زمانی 2015-2025، به یک بحران امنیتی پیچیده و مداوم برای ایران تبدیل شده که ریشه در عواملی همچون بی‌ثباتی منطقه‌ای، تغییر استراتژی پ.ک.ک برای تأمین مالی و تلاش برای تحت فشار قرار دادن دولت ایران دارد. راهبردهای مقابله‌ای ایران نیز ترکیبی از اقدامات نظامی-امنیتی تهاجمی و دفاعی همراه با دیپلماسی منطقه‌ای بوده که اگرچه در کوتاه‌مدت موجب کنترل نسبی بحران شده، اما برای حل ریشه‌ای آن ناکافی به نظر می‌رسد.»

Keywords

Main Subjects


منابع فارسی
ایرانی، آوات (۱۳۹۲). گروه تروریستی پژاک، از آپوگرایی در ارتفاعات قندیل تا سودای کردستان بزرگ. تهران: انتشارات خبرگزاری فارس.
احمدزاده، داوود (۱۴۰2). «حضور نیروهای معاند در اقلیم کردستان و پیامدهای امنیتی آن برای ج.ا. ایران». مطالعات راهبردی جهان اسلام، (5)۹۰: ۳۵-۶۰.
اعظمی، هادی و دبیری، علی‌اکبر (۱۳۹۱). «ارزیابی فرصت‌ها و چالش‌های ژئوپولیتیکی ایران در آسیای مرکزی». فصل­نامۀ علمی پژوهشی فضای جغرافیایی، سال دوازدهم، ش۴۰: 46-25.
بوزان، باری (۱۳۷۸). مناطق و قدرت‌ها: ساختار امنیت بین‌الملل. ترجمۀ رحمن قهرمان‌پور، تهران: پژوهشکدۀ مطالعات راهبردی.
بوزان، باری و اولی ویور (۱۳۸۸). مناطق و قدرت‌ها. ترجمۀ رحمان قهرمان‌پور، تهران: پژوهشکدۀ مطالعات راهبردی.
پورموسوی، سیدموسی؛ رهنما قره‌خان‌بگلو، جهان‌بخش؛ میرزازاده کوه‌شاهی، مهدی. (۱۳۸۹). «فعالیت‌های تروریستی پژاک و امنیت جمهوری اسلامی ایران». آفاق امنیت، ۳(۹): 136-121.
داداندیش، پروین و کوزه‌گرکالجی، ولی (۱۳۸۹). «بررسی انتقادی نظریۀ مجموعۀ امنیتی منطقه‌ای با استفاده از محیط امنیتی منطقۀ قفقاز جنوبی». فصل­نامۀ راهبرد، سال نوزدهم، ش ۵۶: 107-73.
دارا، جلیل و طالشی، کوثر (۱۴۰۴). «تأثیر ناسیونالیسم قوم‌گرا بر تروریسم قومی (مطالعۀ موردی: پژاک)». مطالعات سیاسی بین‌النهرین،  (3)۱۰: ۱4۱-۱1۱.
دعاگویان، داوود. (۱۳۹۷). «آسیب‌شناسی انتظامی و امنیتی تنوع قومی پان‌ترکیسم و پان‌کردیسم در استان آذربایجان غربی (شهر ارومیه)». پژوهش­نامۀ جغرافیای انتظامی، ۶ (۲۳): 74-51.
رضایی، رضا؛ قربان‌زاده، قربان‌علی؛ قاسمی، حاکم؛ هاشمی، سیدعباس. (۱۴۰۳). «آینده‌پژوهی گفتمان ناسیونالیسم کردی در ایران». آینده‌پژوهی انقلاب اسلامی، ۵(۴): 166-136.
رکابیان، رشید؛ شفیعی، صادق و پادروند، مهدی (۱۴۰۳). «نارکوتروریسم و سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران در آسیای مرکزی». (2023-2018). فصل­نامۀ سیاست خارجی، سال ۳۸، ۳ (۱۵۱): 98-73.
سازمند، بهاره و جوکار، مهدی (۱۳۹۵). «مجموعۀ امنیتی منطقه‌ای، پویش‌ها و الگوهای روابط کشورهای حوزۀ خلیج فارس». فصل­نامۀ ژئوپلیتیک، سال دوازدهم، ۲(12): 177-151.
صالحیان، تاج‌الدین و پادروند، مهدی (۱۳۹۹). «نارکوتروریسم در آسیای مرکزی: تهدیدهای پیش رو و اقدام‌های جمهوری اسلامی ایران و روسیه برای مقابله با آن. فصل­نامۀ مطالعات اوراسیای مرکزی، سال سیزدهم، ۲ (۲۷): 511-491.
عبداله‌خانی، علی (۱۳۸۹). نظریه‌های امنیت. تهران: انتشارات ابرار معاصر.
عراقی، عبدالله؛ هدایتی، فتح‌الله و عمادی‌زاده، علی (۱۴۰۲). «شناسایی عوامل مؤثر بر رشد فعالیت‌های گروهک پژاک در غرب کشور و تأثیر آن بر امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران». غرب آسیا، سال اول،  ۳: ۳۸-۵۲.
قاسمی حیدری، مصطفی؛ معصومی، مجید و اژدری، بهناز (۱۳۹۹). «استقلال‌خواهی کردها و راهبرد اسرائیل و آمریکا در تضعیف تمامیت ارضی ایران». مطالعات بین‌المللی، ش ۶۵: 114-87.
قوام، عبدالعلی و پادروند، مهدی (۱۳۹۸). «نارکو تروریسم و تهدیدهای پیش روی راهبرد سیاست خارجی چین در آسیای میانه». فصل­نامۀ روابط خارجی، ۲: 67-34.
قیصری، نوراله (۱۳۹۳). «مکاتب امنیتی؛ نقدهای موجود و ضرورت طرح نگرش نوین». فصل­نامۀ آفاق امنیت، سال هفتم، ۲۲: 56-27.
نجفی، علیرضا (۱۴۰۱). «تحلیل اطلاعات و اولویت‌بندی اقدامات و تحرکات گروهک تروریستی پژاک». پژوهش‌های اطلاعاتی و جنایی، سال هفدهم، ۱: ۲۴۳.
 
منابع لاتین
Altuntas, Atila. (2022). “Sweden's Left Party leader chides MPs for posing with PKK terror group's symbol”. Available at: https://www.aa.com.tr/en/europe/swedens-left-party-leader-chides-mps-for-posing-with-pkk-terror-groups-symbol/2660053. Accessed on: February 12, 2022.
Andreas, Peter. (2009). Border Games: Policing the U.S.-Mexico Divide (2nd ed.). Cornell University Press.
Arquilla, John & Ronfeldt, David. (2001). Networks and Netwars: The Future of Terror, Crime, and Militancy. RAND Corporation.
Bergman, Marcelo. (2018). Illicit Networks and Politics in Latin America. Oxford University Press.
Buzan, Barry. (2000). The Logic of Regional Security in the Post Cold War World. London: Macmillan Press, pp. 13-22.
Buzan, Barry & Waver, Ole. (1997). "Slippery? Contradictory? Sociologically Untenable? The Copenhagen School Replies?". Review of International Studies, Vol. 23, No. 2, pp. 241-250.
Enders, Walter. (2022). "The Globalization of Protest: The PKK-PJAK's Hybrid Warfare and Information Operations." Studies in Conflict & Terrorism, 45(5), pp. 1-25. DOI: 10.1080/1057610X.2022.2052170.
Gryzmala-Busse, Anna. (2020). Shadow Governance: How Illicit Networks Rule. Princeton University Press.
Hartelius, Jonas. (2008). Narco Terrorism Policy Paper. East West Institute and the Swedish Carnegie Institute.
Haupt, David. A. (2009). Narco Terrorism: An Increasing Threat to U.S National Security. A Master Thesis Submitted to the Faculty of the Joint Forces Staff College, Joint Advanced Warfighting School. Thesis Advisor: Dr. Paul Melshen.
Hazelton, Jacqueline L. (2021). "The 'Hearts and Minds' of Reconstruction: The Effect of Aid on Insurgent Violence in the Middle East." Journal of Global Security Studies, 6(3), pp. 1-20.
Hoffman, Frank G. (2007). Conflict in the 21st century: The rise of hybrid wars. Potomac Institute for Policy Studies.
James, Brandon. (2018). "Party for a Free Life in Kurdistan: The Iranian Wing of the PKK Will Gain Power." Foreign Policy. Available at: https://foreignpolicy.com/2018/01/25/how-to-stop-the-war-between-turkey-and-the-syrian-kurds/. Accessed on: January 25, 2018.
Khodary, Yasmin & Mohsen, Nada. (2023). “The Kurdish Women in Turkey: Agency in the Face of Oppression”. Available at: https://journals.ekb.eg/article_345944_340632b1025e9f1329683dffcafdfff6.pdf. Accessed on: January 12, 2023.
Mashregh News. (2023). [Online News Article]. Available at: https://www.mashreghnews.ir/17/2/1402. Accessed on: [Date of Access].
  tuopal Mustafa.Kamal (2024). “Women Fighters in the Kurdish National Movement: Transforming Gender Politics and the PKK”. Available at: https://forskning.ruc.dk/en/publications/women-fighters-in-the-kurdish-national-movement-transforming-gend. Accessed on: February 22, 2024.
Nissen, Thomas Elkjer. (2015). The Weaponization of Social Media: Characteristics of Contemporary Conflict. Royal Danish Defence College.
Palmer, Alexander. (2016). “Examining Extremism: Kurdistan Workers' Party (PKK)”. Available at: https://www.csis.org/blogs/examining-extremism/examining-extremism-kurdistan-workers-party-pkk. Accessed on: February 26, 2016.
Tahiri, Hussein. (2007). The Structure of Kurdish Society and the Struggle for a Kurdish State. Costa Mesa, California: Mazda Publications, pp. 232 ff.
Tilly, Charles. (1978). From Mobilization to Revolution. Addison-Wesley Publishing Company.
UNODC. (2022). World Drug Report 2022. United Nations Office on Drugs and Crime.
Verma & Ali, Shahid. (2023). “How the Islamic State Rivalry Pushes the Taliban to Extremes”. [Journal Name Not Provided] , Winter 2023, Pages 42-55. Accessed on: November 10, 2023.
Williams, Phil. (2001). "Transnational Criminal Networks". In John Arquilla & David Ronfeldt (Eds.) , Networks and Netwars: The Future of Terror, Crime, and Militancy (pp. 61-97). RAND Corporation.)