بررسی اختلافات ایران و جمهوری آذربایجان در رژیم حقوقی دریای خزر از منظر حقوق بین‌الملل ۸۶ / ۵٬۰۰۰ Examining the differences between Iran and the Republic of Azerbaijan in the legal regime of the Caspian Sea from the perspective of international law

Document Type : Original Article

Authors

1 Doctoral student of international relations/ Islamic Azad University, North Tehran branch

2 Assistant Professor of International Relations, Faculty of Humanities, Tehran East Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran.

10.22080/jpir.2024.27281.1383

Abstract

The collapse of Iran and the transformation of two Caspian water neighbors, Iran and Russia, and the addition of three other countries, Azerbaijan, Turkmenistan, and Kazakhstan, have caused border disputes between them. At the same time, the attitude of these countries has also changed towards the conditions of this water area and the methods of ownership and exploitation of it. Among the most important countries that have differences in this field are Iran and the Republic of Azerbaijan. Despite having historical commonalities, the two countries have a fundamental difference of opinion on issues related to the Caspian Sea from a legal point of view. Thus, this research intends to answer the question that what are the factors influencing the differences between Iran and the Republic of Azerbaijan in legal terms in the Caspian Sea? The hypothesis of the article has been answered by the descriptive-analytical method and the collection of library sources, that the different attitudes of the two countries regarding whether it is a sea or a lake, different attitudes towards the conventions of 1941 and 1920, the difference of attitude in determining the boundaries and differences in the issues of dividing common fields of energy and islands Artificial is one of the points of difference between the two countries. The findings of the research show that the continuation of the current approaches and their lack of peaceful resolution will hinder the convergence of the two countries in the field of water-energy cooperation.

Keywords

Main Subjects

References

اطاعت، جواد و جمیدرضا نصرتی و اسماعیل ورزش (1390)، «عوامل مؤثر در  عدم تعیین خطوط مرزی دریایی کشورهای ساحلی دریای خزر»، فصل­نامۀ راهبرد، سال 20، شمارۀ 61: 152-123.
پوراحمدی میبدی، حسین و محمد پدین (1399)، «عوامل تأثیرگذار بر روابط ج.ا.ایران و ج آذربایجان از سال 1992 تا 2016»، فصل­نامۀ رهیافت‌های سیاسی و بین­المللی، دورۀ 11، شمارۀ 3: 145-115.
پورعلی، علیرضا (۹ اردیبهشت ۱۳۹۷)، احداث جزیره­های مصنوعی در دریای خزر؛ فرصت یا تهدید ؟ خبرگزاری جمهوری اسلامی ایران، https://www.irna.ir/news/82900868/%D8%A7%D8%AD%D8%AF%D8%A7%D8%AB-
تیزتک، علی و حمید احمدی (1401)، «ایران و روسیه در دریای خزر: رژیم حقوقی و همکاری‌ها»، فصلنامه آسیای مرکزی و قفقاز، دوره 28، شماره 117، ص 99-126.
تیزتک، علی و حمید احمدی و کیهان برزگر (1399)، «کنوانسیون وضعیت حقوقی دریای خزر و تأثیر آن بر همکاری میان کشورهای ساحلی»، فصل­نامۀ مطالعات آسیای مرکزی و قفقاز، شمارۀ 111: 23-1.
جهانی، فرخزاد (1390)، «بهره­برداری از میادین مشترک نفت و گاز و تحدید حدود دریایی»، مجلۀ حقوقی دادگستری، شمارۀ 75: 145-113.
جعفری، افشین و عبدالکریم شاحیدر و سمیه رسول پور نالکیاشری (1399)، «تحدید حدود مناطق دریایی در پرتو آراء قضایی و داوری مطالعه موردی خلیج بنگال»، فصل­نامۀ علمی دیدگاه‌های حقوق قضایی، شمارۀ 90، دورۀ 25: 70-49.
حسینی، محمدرضا (1402)، «چالش‌ها و رهیافت‌های تحدید حدود دریای خزر در چارچوب کنوانسیون آکتائو»، فصل­نامۀ مطالعات بین رشته‌ای دانش راهبردی، شمارۀ 52: 69-47.
خدادادی، اشرف و اشرف رضائی نژاد و کارن روحانی (1400)، «احداث جزایر مصنوعی در خلیج فارس و دریای خزر از منظر حقوق بین‌الملل دریاها و کنوانسیون‌های منطقه‌ای»، فصل­نامۀ روابط بین‌الملل، دورۀ 11، شمارۀ 3: 296-281.
دهقانی، رضا (1395)، «بررسی ابعاد مختلف رژیم‌ حقوقی حاکم بر منابع مشترک نفت و گاز»، فصل­نامۀ سیاست خارجی، سال 30، شمارۀ 1: 91-66.
ساداتیان، جلال (1398)، «رژیم حقوقی دریای خزر، امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران»، فصل­نامۀ علمی امنیت ایران، سال9، شمارۀ 34: 345-311.
شریعت‌باقری، محمدجواد و فرخزاد جهانی (1390)، «تحولات رژیم بهره‌برداری از منابع مشترک نفت و گاز دریای مازندران»، فصل­نامۀ راهبرد، سال 20، شمارۀ 58: 176-131.
صوفی، فریده (1396)، «تحلیل حقوق بین‌الملل دریاها با نگاهی بر جایگاه ایران در زمینۀ بین­الملل»، فصل­نامۀ علمی حقوقی قانون‌یار، دورۀ 4: 277-265.
ضیائی بیگدلی، محمدرضا (1376)، حقوق بین­الملل عمومی، تهران: کتاب­خانۀ گنج دانش.
ضیائی‌بیدگلی، محمدرضا (1388)، «رژیم حقوقی دریایی‌ خزر از دیدگاه جاشینی کشورها»، پژوهش حقوق و سیاست، سال 11، شمارۀ 26: 274-261.
کرم‌زاده، سیامک و افشین قشلاقی نیگجه (1399)، «تحدید حدود دریای خزر با تأکید بر کنوانسیون آکتائو 2018»، نشریۀ اقیانوس­شناسی، دورۀ 11، شمارۀ 42: 123-111.
کنشلو، محبوبه و کیومرث یزدان‌پناه درو و حیدر لطفی و حمید بحیرایی (1401)، «تحلیل و بررسی جایگاه ژئوپلیتیک ایران در طرح‌های انتقال منابع انرژی از حوزۀ دریای خزر در راستای تأثیر آن بر توسعۀ ژئواکونومیک آسیای میانه و قفقاز»، فصل­نامۀ جغرافیا و برنامه‌ریزی منطقه‌ای، سال 12، شمارۀ 2: 879-848.
کوزه‌گرکالجی، ولی (1399)، «جایگاه جزایر مصنوعی در کنوانسیون رژیم حقوقی دریای خزر»، مؤسسۀ مطالعات ایران و اوراسیا.
کیانی، جواد و رضا بیرانوند(1397)، «شناسایی عوامل همگرایی و واگرایی در روابط ایران و جمهوری آذربایجان»، پژوهشنامه مطالعات مرزی، دوره 6، شماره 3: 78-55.
مجتهدزاده، پیروز و رضا حسین‌پور پایان و یدالله کریمی‌پور (1386)، «تحلیل و بررسی همپوشی سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران در تعامل با جمهوری آذربایجان با واقعیت‌های ژئوپلیتیک»، فصل­نامۀ مدرس علوم انسانی، دورۀ 2: 255-213.
مجتهدزاده، پیروز و احمد رشیدی نژاد (1390)، «رقابت روسیه با ایران در حوزۀ انرژی (فسیلی) آسیای‌مرکزی-خزری و قفقاز»، فصل­نامۀ راهبرد توسعه، شمارۀ 25: 276-266.
ممتاز، جمشید و مسعود علیزاده و شهرام زرنشان (1401)، «تقابل ملاحظات اقتصادی و امنیتی در رژیم کنونی حقوقی دریای خزر»، مجلۀ پژوهش‌های حقوقی، دورۀ 21، شمارۀ 52: 31-7.
میرحیدر، دره (1400)، «نکاتی چند دربارۀ وضعیت وضعیت حقوقی ایران در دریای خزر»، فصل­نامۀ ژئوپلیتیک، شمارۀ 1: 18-1.
ناظمی، مهرداد (1380-1381)، «دریای خزر و حقوق بین­الملل: گزینه‌های متفاوت با توجه به آرای دیوان بین­المللی دادگستری»، مجلۀ حقوقی، شمارۀ 27: 348-147.
هرمیداس باوند، داود (1373)، ماه­نامۀ جامعۀ سالم، شمارۀ 18، به نقل از آقائی، بهمن، مجموعه مقالات حقوق بین‌الملل دریاها و مسائل ایران.
یاکوشیک، والنتین و زیبا فرزین نیا (1377)، «اختلافات سیاسی معاصر در مورد وضعیت حقوقی دریای خزر»، فصل­نامۀ مطالعات آسیای مرکزی، دورۀ 3، شمارۀ 22: 33-21.
 
 Abdolhay, H(2004), “Sturgeon stocking programme”. FAO Fisheries Technical Paper, (429), 133.
 Araral, E., Mukherjee, M., Qi, F. V. S. Y., & Orazgaliyev, S(2019),” Water Commons: A Critical Appreciation and Revisionist View”.  Handbook of the Study of the Commons. London: Routledge. DOI: https://doi. org/10.4324/9781315162782-12.
Amirbek A(2015), “Status and Limitation of the Caspian After the Cold War Problem: Analysis of the Approaches of the Riparian States in Terms of Their Approaches”. Karadeniz Journal of Researches, number 46, p. 30-32/Origin: Амирбек А (2015),” Состояние и ограничения Каспия после проблемы холодной войны: анализ подходов прибрежных государств с точки зрения их подходов”. Журнал исследований Карадениз, № 46, с. 30-32.
 Behzadi R (2010), “Iran’s Foreign Policy in the Caspian Sea Basin”. (Electronic Version), Central Asia and the Caucasus, volume: 11 Issue: 3: http://cyberleninka.ru/article/n/iran-s-foreign-policy-in-the-caspian-sea basinoscillation-between-national-interests-and-islamic-adventures.
Blank, S(2018), “Thinking Big about Caspian Energy, The Central Asia-Caucasus Institute and Silk Road Studies Program Joint Center”, Available at: https://www.cacianalyst.org/publications/ analytical-articles/item/ 19064-thinking-big-about-caspian-nergy.html, (Accessed on:12/12/2023).
Franckx E., Razavi, A(2001), “The Problem of the Delimitation in the Caspian Sea”. Proceedings of The International Symposium on The Problems of Regional Sea, İstanbul.
 Gavashelishvili, S(2020), “Depreciation of the Georgian Lari and Interventions of the National Bank of Georgia: An Empirical Analysis”, International Student Academy, https://www.researchgate.net/publication/357867560.
Granmayeh, A (2004), “Legal history of the Caspian Sea”. In S. Akiner (Ed.) , The Caspian: Politics, Energy and Security (pp. 17–47). London: Routledge.
Gunawan, Y., Sastra, V. J., Prakosa, A. T., Ovitasari, M., & Kurniasih, L. Y. (2020), “The Validity of Turkey-Libya’s Agreement on Maritime Boundaries in International Law”. Jurnal Hukum dan Peradilan, 9(2), 170-185.
Janusz, b (2005), “The Caspian Sea: Legal status and regime problems”,The Royal Institute of International Affairs, 2005) available at http://www.chathamhouse.org/sites/files/chathamhouse/public/Research/Russia%20and%20Eurasia/bp0805caspian.pdf.
Karataeva, E(2020), “The Convention on the Legal Status of the Caspian Sea: The Final Answer or an Interim Solution to the Caspian Question?”, The International Journal of Marine and Coastal Law ,35 ,pp 232–263.
Kasim, K(2021), The impact of azerbaigan- Turkmenistan energy cooperation on the Caspian energy security, Asbi Abant Sosyal Bilimler Dergisi, Sayı: 3.pp 945-960.
Kuchins, A. C (2009, May 15), Azerbaijan’s strategic role in Eurasian pipeline politics. CSIS. https://www.csis.org/events/azerbaijans-strategic-role-eurasian-pipeline-politics.
Lee, Y(2005), “Toward a new international regime for the Caspian Sea”, Problems of Post-Communism, 52, 37–48. DOI: https://doi.org/10.1080/10758216.2005.11052202.
Masimova, t(2021), Energy security policy of the Republic of Azerbaijan, DOI https://doi.org/10.24195/2414- 9616.2021-5.19.
Makili-Aliyev, K (2013), “Azerbaijan’s foreign policy: between east and west”. from https://www.iai.it/sites/default/files/iaiwp1305.pdf.
Mareto, Irvan (2022), “perspective of  international of internationational low on maritlme territorial dispute: Case between Indonesia and timorleste”, ,https://www.researchgate.net/publication.
Muller, D. and Betaneli, K (2018),“The new Convention on the Legal Status of the Caspian Sea: New Opportunities and New Challenges”, from http://knowledge.freshfields.com/en/Global/r/3848/the_new_convention_on_the_legal_status_of_ the_caspian_sea.
Ogan, S (2001), “Hazar’da Tehlikeli Oyunlar:Statü Sorunu, Paylaşılamayan Kaynaklar ve Silahlanma Yarışı”. Avrasya Dosyası. Türkmenistan Özel, 7(2).
 Orazgaliyev, S (2018), “State intervention in Kazakhstan’s energy sector: Nationalisation or participation?”, Journal of Eurasian Studies, 9(2), 143–151. DOI: https://doi.org/10.1016/j.euras.2018.06.001.
Orazgaliyev, S and Araral.  E (2019), “Conflict and Cooperation in Global Commons: Theory and Evidence from the Caspian Sea”, International Journal of the Commons, 13(2), pp. 962–976. DOI: https://doi.org/10.5334/ijc.914.
Pannier, B(2021), “Analysis: Turkmenistan, Azerbaijan Resolve A 30-Year Dispute Over Caspian Field”, Radio Free Europe/Radio Liberty, https://www.rferl.org/a/analysis-turkmenistan-azerbaijan-resolve-a30-year-dispute-over-caspian-field-/31063736.html, (Accessed: 26.11.2023).
Pritchin, Stanislav., & Anceschi, L. (2019). “Caspian Sea. Russian Analytical Digest”. (RAD), 235.
Vinogradov, S. and Wouters, P(1995), “The Caspian Sea: Current Legal Problems”, Heidelberg Journal of International Law (HJIL), 55 (2), 604-623.
Zaınullına, N (2020), Political and legal status of the Caspian Sea: The position of the Republic of Kazakhstan in regard to the Caspian Sea. (Master's thesis, Kocaeli Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü).
 
 
 
 

Files

Share

How to cite

Statistics