The political economy of relations between the Islamic Republic of Iran and Iraq (opportunities and challenges)

Document Type : Original Article

Authors

1 M.A. in Political Science

2 ostad univercity of mazandaran

10.22080/jpir.2024.26754.1367

Abstract

Using the potential of neighbors plays an important role in the economic development of states. Successful countries in the field of economic development take full advantage of this potential. The situation that governs the economy of Southeast Asia today is a good indication of this importance. In the meantime, our country should also be able to take full advantage of the potential of its neighbors. Especially since Iran has many neighbors in its water and land borders. Iraq is one of the neighbors that has had good relations with Iran for more than two decades after the fall of Saddam. Considering the security and economic challenges it is facing, this country has not yet been able to play an independent role in the production of goods and provision of many services, and for this reason, it meets its needs from other countries. In this regard, the question that is emphasized in this research is as follows: What opportunities and challenges are facing the Islamic Republic of Iran in relation to Iraq in the path of economic development? This article tries to show that while Iran has significant economic opportunities in Iraq, the existence of some political and security challenges and obstacles has practically prevented Iran from benefiting from economic relations in Iraq. In order to analyze the hypothesis of this research, we will use the conceptual framework of economic diplomacy. The method of this research will be both descriptive-analytical and library data collection method.

Keywords

Main Subjects


اتاق شهرستان‌ها(1390)، نشریۀ اتاق شهرستان‌ها. شمارۀ 52: 74.
احمدی، رضا و کریمی، ادیبه(1394). تحلیل آماری میزان تولید، مصرف و تجارت جهانی سیمان ایران در مقایسه با کشورهای صاحب این صنعت در جهان. نشریۀ بررسی‌های آمار رسمی ایران. شمارۀ 86: 117-109.
ارغوانی، فریبرز و مصطفی خسروی(1399). جایگاه نفت در بستر روابط دوجانبۀ ایران و عراق در دوران احیای تحریم‌های پسا برجام. نشریۀ مطالعات اقتصاد سیاسی بین‌‌الملل. شمارۀ 1: 144-138.
اصلانی، مریم، کریمی­فرد، حسین(1399)، بسترها و چالش­های روابط سیاسی و اقتصادی ایران و عراق، همدان، پنجمین همایش بین المللی مدیریت، حسابداری، اقتصاد و اقتصاد و علوم اجتماعی
التهامی نیا، رضا (1400). اقتصاد سیاسی قاچاق کالا و پیامدهای امنیتی و سیاسی آن در ایران. فصل‌نامۀ جغرافیا. شمارۀ 3: 481-454.
الحیدری، سیدهاشم (1398). پیامدهای شهادت حاج قاسم سلیمانی و ابومهدی. المهندس. نشریۀ پاسدار اسلام. شمارۀ 455: 23-1.
ببری، نیکنام (1398). عراق ضریه‌‌گیر تحریم‌‌های ترامپ علیه ایران. نشریۀ نامۀ اتاق بازرگانی. شمارۀ 122: 70-41.
توکلی، یعقوب و همکاران(1392). روابط ایران و عراق پس از صدام، فرصت­ها و چالش­ها، فصلنامه علمی پژوهش­های انقلاب اسلامی، شماره5: 163-180.
پورحسن، ناصر، خوشناموند، افسانه(1399)، شکل­گیری مرز نرم در روابط ایران وعراق در دوره پساصدام، فصلنامه پژوهش­های راهبردی سیاست، شماره 34: 73-105
پورعلی، پریسا(1400). رویکردهای دیپلماسی فرهنگی ایران در عراق پس از سقوط صدام، فصلنامه پژوهش­های سیاسی جهان اسلام، شماره1: 69-99.
جمشیدی، محمدحسینی و محمدی، رسول (1391). تبیینی بر کاربرد قدرت نرم در عراق نوینی در راستای تحقق ارزش‌‌های انقلاب اسلامی. نشریۀ جامعه‌شناسی سیاسی جهان اسلام. شمارۀ 1: 93-66.
خسروی، غلام‌‌رضا(1390). چشم‌‌انداز عراق آینده، بررسی روندهای داخلی و خارجی. انتشارات پژوهشکدۀ مطالعات راهبردی.
دانش­نیا، فرهاد و همکاران(1392)، هویت­تاریخی، نوعثمانی­گرایی و سیاست خارجی ترکیه، فصلنامه مطالعات سیاسی جهان اسلام، شماره 7: 35-60.
ذولفقاری، مهدی، زینی‌‌وند، حسین(1397). دیپلماسی اقتصادی در سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران: دورۀ احمدی‌‌نژاد و روحانی. نشریۀ پژوهش‌های روابط بین‌‌الملل. شمارۀ 27: 73-68.
رحیم­نژاد، فاتح(1391). شیوه­های تقویت همگرایی در روابط ایران و اقلیم کردستان، پایان­نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه آزاد اسلامی تهران مرکز
رستمی، مجتبی و نمامیان، فرشید(1398). ارائۀ الگوی اسلامی تجارت خارجی با رویکرد دیپلماسی اقتصاد مقاومتی، مطالعۀ موردی عراق. نشریۀ جستارهای اقتصادی ایران. شمارۀ 32: 253-247.
رمضانی، ثریا و قادرپور، مرید (1399). بررسی چالش‌‌های مرزنشینی غرب کشور با موضوعیت کولبری و کرونا.  فصل‌نامۀ مطالعات سیاسی، حقوق و فقه. شمارۀ 2: 46-25.
ساوه­درودی، مصطفی و همکاران (1393). بررسی پیامدهای روابط اسرائیل و اقلیم کردستان بر امنیت بین‌الملل ایران. فصل‌نامۀ دانش امنیتی. شمارۀ 3: 165-144.
سلطانی نژاد، محمد؛ شمس آبادی، علی و خلیفاتی، منا (1399). چرخش سیاست خارجی عربستان، گذار از تقابل هویت محور به همگرایی منفعت‌گرا. فصل‌نامۀ مطالعات بنیادی و کاربردی جهان اسلام. شمارۀ 5: 30-1.
صبوری، ضیاءالدین و علی نژاد، حامد (1396). تأثیر تحول سیاست داخلی آنکارا نسبت به مسألۀ کردها بر روابط ترکیه و عراق. نشریۀ سیاست جهانی. شمارۀ 19: 238-210.
صفری، سمیه، دهقان، محمود(1390). رقابت‌‌پذیری صادراتی صنعت مواد غذایی ایران. نشریۀ بررسی‌های بازرگانی. شمارۀ 46: 36.
قربانی، عادل. صدیق‌‌محمدی، میرفرهاد(1387). روابط اقتصادی ایران و عراق، چشم‌‌انداز و فرصت‌ها. نشر صباء
کتابی، محمود؛ دهقان، یدالله و حیدری، سولماز(1392). بررسی روابط سیاسی-اقتصادی کردستان عراق با ترکیه و تأثیر آن بر سیاست خارجی ایران. نشریۀ تحقیقات سیاسی و بین‌‌الملل. شمارۀ 17: 13-10.
کشاورز، حبیب(1394). نقش دانش‌‌آموختگان زبان و ادبیات عربی در توسعۀ تجارت الکترونیک با کشورهای عربی. نشریۀ جمعیت زبان و ادبیات عربی ایران. شمارۀ 39: 260-232.
کهرازه، یاسر(1399). دیپلماسی اقتصادی و مناسبات استراتژیک توسعه‌‌ای، نمونه هند. نشریۀ پژوهش‌های سیاسی و بین‌‌المللی. شمارۀ 42: 40-9.
محمدی، رحیم؛ بوکانی، رشید و ویسی، رضا(1390)، نقش تجارت مرزی در تثبیت جمعیت روستایی: مورد مطالعۀ حوزۀ نفوذ بازارچۀ مرزی سردشت. نشریۀ فرآیند مدیریت و توسعه. شمارۀ 86: 131-105.
معصومی، هادی (1395). بررسی وضعیت آیندۀ سیاسی شیعیان در عراق پساداعشی. نشریۀ سراج منیر. شمارۀ 23: 1-34.
نشریۀ بازار سرمایه(1397). رونق تجارت تهران-بغداد در مسیر امید. شمارۀ 103: 47.
واعظ، نفیسه(1394). بررسی تأثیر سفرهای زیارتی بر سیاست منطقه‌‌ای و روابط خارجی جمهوری اسلامی ایران با عراق نوین. نشریۀ شیعه‌شناسی. شمارۀ 50: 20-8.
نشریۀ امنیت اقتصادی(1395). توسعۀ پیوندهای راهبردی از طریق دیپلماسی اقتصادی. نشریۀ امنیت اقتصادی. شمارۀ 25و26: 165-162.
منابع انگلیسی:
Rana, Kishan S. (2013)Economic diplomacy: what might best serve a developing country?, International Journal of Diplomacy and Economy  Vol. 1, No. 3-4
S.J.V. Moons (Selwyn) and P.A.G. van Bergeijk (Peter),(2013) A meta-analysis of economic diplomacy and its effect on international economic flows,ISS Working Paper Series / General Series , Volume 566 p. 1- 30
Rosario Adapon Turvey(2014)Economic diplomacy and security: linkages, trends and changes, Home International Journal of Diplomacy and Economy  Vol. 2, No. 1-2
Travis Selmier II, Chang Hoon Oh(2012), Economic Diplomacy and International Trade: ASEAN’s Quest to Value-Claim, The World Economy, Volume36, Issue2, pp 233-252
Ivona Peternel & Martin Grešš(2020) Economic diplomacy: concept for economic prosperity in Croatia, a, Economic Research-Ekonomska Istraživanja, 34:1, 109-121
Yin-wah Chu, (2016), The Asian Developmental State Reexaminations and New Departures, PALGRAVE MACMILLAN
منابع اینترنتی:
خبرگزاری ایسنا (1401). مقتدی صدر بار دیگر خلیج فارس را عربی خواند. برگرفته از سایت:
https: //www. isna. ir/news/00062138019
خبرگزاری تسنیم (1399). نگاهی به تجارت ترکیه و عراق طی سال‌های اخیر؛ شیب پرشتاب توسعۀ روابط. برگرفته از سایت: https: //www. tasnimnews. com/fa/news/1399/11/20/2448814