بررسی تطبیقی دیپلماسی فرهنگی ایران و ترکیه در آسیای مرکزی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

عضو هیات علمی گروه علوم سیاسی دانشگاه فردوسی مشهد

10.22080/jpir.2018.2157

چکیده

با توجه به اهمیت روزافزون فرهنگ در روابط بین الملل و تأثیر گذاری این مؤلفه در کشورهای مختلف و بویژه اثربخشی فرهنگی ایران و ترکیه در آسیای مرکزی از جمله زبان،تاریخ،دین و اشتراکات فرهنگی دیگر، نگارنده با چارچوب نظری قدرت نرم و دیپلماسی فرهنگی و روش پژوهشی توصیفی-تحلیلی با رویکرد مقایسه ای به این پرسش اساسی پرداخته است که عملکرد دیپلماسی فرهنگی ایران و ترکیه در منطقه آسیای مرکزی طی سالهای 1991-2014 از چه وجوه همسان/ ناهمسانی در الگوی ساختاری و الگوی اجرایی برخوردار بوده است؟ فرضیه آن که به نظر میرسد با توجه به همسانی/ناهمسانی الگوی ساختاری و الگوی اجرایی دیپلماسی فرهنگی دو کشور ایران و ترکیه،شباهت/تفاوت هایی در کاربرد ابزارهای دیپلماسی فرهنگی دو کشورهمچون ابزارهای رسانه ای ، آموزش زبان ملی، نمایشگاه های فرهنگی و تصویرسازی مثبت وجهه ملی در آسیای مرکزی وجود دارد.یافته های پژوهش علیرغم همانندیها و ناهمانندیهای دیپلماسی فرهنگی ایران و ترکیه در کشورهای آسیای مرکزی، به عملکرد اثربخش دیپلماسی فرهنگی ایران در تاجیکستان و همچنین موفقیت نسبی ترکیه در قزاقستان اشاره دارد. چارچوب نظری این پژوهش مبتنی بر نظریه قدرت نرم و دیپلماسی فرهنگی می باشد.

کلیدواژه‌ها


.آدمی، علی ؛ نوری، مهسا. (1392). دیپلماسی فرهنگی ترکیه در آسیای مرکزی: فرصت ها و چالش های پیش رو. فصلنامه مطالعات آسیای مرکزی و قفقاز، شماره 83، پاییز، صص27 2. پارمر.ایندرجیت،کاکس.میشل،(1390)قدرت‌نرم‌وسیاست‌خارجی‌آمریکا(دیدگاه‌های‌نظری،تاریخی‌وجدید)ترجمه‌:جواد ‌علی‌پور ،انتشارات امام صادق(ع). 3. حسن خانی، محمد. (1384). " دیپلماسی فرهنگی و جایگاه آن در سیاست خارجی کشورها"، دو فصلنامه دانش سیاسی، شماره دوم، صص 148-135. 4. حسن خانی، محمد. (1386). نقش فرهنگ و ابزارهای فرهنگی در طراحی و پیشبرد دیپلماسی؛ با تأکید بر سیاست خارجی ایالات متحده آمریکا. مجموعه مقالات همایش ارتباطات بین فرهنگی و سیاست. 5. حقیقی، رضا. (1386). فرهنگ و دیپلماسی (در آیینه ی دیپلماسی فرهنگی اتحادیه ی اروپا در قبال جمهوری اسلامی ایران). تهران: انتشارات بین‌المللی الهدی. 6. دهشیار، ح. (1385). چارچوب تئوریک نظام بین الملل و منافع ملی. پژوهش حقوق و سیاست. سال هشتم، شماره ی 20، بهار و تابستان صص74-53 7. دفتر مطالعات سیاسی و بین المللی وزارت امور خارجه. (1378). کتاب قزاقستان،تهران: مرکز چاپ و انتشارات،. 8. دفتر مطالعات سیاسی و بین المللی وزارت خارجه. (1374). تاجیکستان. 9. دفتر مطالعات سیاسی و بین المللی. (1387).کتاب سبز قرقیزستان. تهران: چاپ اول، مرکز چاپ و انتشارات وزارت خارجه، بهار رابینسون، ر. (1347). جمهوری اول تکالینرکیه. ترجمه ی ایرج امینی. کتابفروشی تهران، تهران. 10. زیرک، عیسی. (1376). شناسنامه فرهنگی ترکمنستان، سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، اداره کل فرهنگی و آسیا و اقیانوسیه، خردادماه 11. سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی. ( فروردین 1382). مجله ی چشم انداز 12. سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی. (1390). نمایه 9،ترکمنستان، معاونت بین الملل، مرکز بین المللی تبلیغ. پاییز. 13. سازمان فرهنگ و تبلیغات اسلامی. (1378). طلایه، نگاهی به وضعیت فرهنگی تبلیغی ازبکستان 14. شکوهی، سعید. (1390). بررسی مؤلفه های دکترین عمق استراتژیک داوود اوغلو، سایت بررسی استراتژیک، بازیابی شده در: http://strategicview.org/1390/02/25 15. شرف الدین، سید حسین. (1385). دیپلماسی فرهنگی آمریکا و فرانسه. فصلنامه ی علوم سیاسی، سال نهم، شماره ی سی وششم، زمستان، صص356-349. 16. عابدینی، محمدحسین. (1384). فعالیت های فرهنگی دولتهای خارحی در آسیای مرکزی. ماهنامه ی ایراس، شماره ی 4، 17. مرجانی نژاد، احمد. (10/12/1391). دیپلماسی دینی در ترکیه. سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، بازیابی شده در: www.icro.ir/index.aspx?fkeyid=&siteid. 18. ملکیان، محسن. (1391). روابط فرهنگی ایران و تاجیکستان. مطالعات اوراسیای مرکزی، سال پنجم، شماره 11، پاییز و زمستان، صص114-95 19. نقدی نژاد، حسن و پورابراهیم، ناصر. (1388). بررسی سیاست های ترکیه در آسیای مرکزی و قفقاز. فصلنامه ی مطالعات آسیای مرکزی و قفقاز، زمستان، صص58-33. 20. نوروزی، نورمحمد. (1379). تقابل ایران و ترکیه در آسیای مرکزی و قفقاز. مطالعات آسیای مرکزی و قفقاز، شماره ی 29، بهار.146-113. 21. واعظی، محمود. (1386).ژئوپلتیک بحران در آسیای مرکزی و قفقاز، (بنیان ها و بازیگران). تهران: وزارت امورخارجه. ب) انگلیسی 1. Kalin, i. (2008). "Turkey and the Middle East: Ideology or Geopolitics? Private View, No.13, autumn, 193-207. 2. Malone, G.D. (1998). Political Advocacy and Cultural Communication: Organizing the Nation, s Public Dioplomacy. University Press of America. 3. Nye. Joseph(2004),Soft power: The Means To Success in Word of Politics , New York: public Affairs 2004. 4. Nye. Joseph (2005), Soft Power and Higher Education, New York : Harvard University. 5. Nye. Joseph S(1990) Bound To Lead: The changing Nature of American power” , New York:Basic Books.